آذرتاش آنلاین – موتورهای جستجوگر غیر بومی فضای مجازی کشورها را پایش و رصد می کنند و می توانند اطلاعات را در اختیار دولت های مطبوع خود قرار دهند. که این خود یک تهاجم بشمار می رود.دولت ها برای مقابله با این تهاجم موتورهای جستجوگر بومی را عملیاتی کرده اند. که در ذیل به بررسی چند نمونه از آنها می پردازیم.
موتور جستجوی چینی پربازدید ترین سایت دنیا
Baidu.com موتور جستجوی خدمات گوناگونی از جستجو، تا شبکه‌های اجتماعی است، این وب سایت همچنین دارای قابلیت جستجو در اینترنت، عکس و فایل‌های صوتی است. این سایت در سال 2000 راه اندازی شد و در سپتامبر سال 2011 ششمین سایت پربازدید دنیا و پربازدید ترین سایت چین لقب گرفت. در اکتبر سال 2012 بایدو ، پنجمین سایت پربازدید در دنیا بود.
بایدو، 740 میلیون صفحه، 80 میلیون عکس و 10 میلیون فایل چند رسانه‌ای را به صورت فهرست راهنما دارد، بنابراین جای تعجبی ندارد که مردم چین به جای گوگل از بایدو استفاده می کنند و قسمت اعظم سهم بازار موتور جستجو را در چین بایدو به خود اختصاص داده است.
این کشور دارای موتورهای جستجوی دیگری چون Soso.com هم بوده که برای مثال در اکتبر 2012 این سایت در رده 33 جهانی قرار داشته و در رده 11 جدول سایتهای پربازدید چین جای گرفت.
محبوبترین وب سایت روسی
Yandex.ru یک شرکت فناوری اطلاعات روسی است که بزرگترین موتور جستجوی روسیه و هشتمین موتور جستجوی جهان را اداره می کند. همچنین این شرکت توسعه دهنده سرویس‌ها و محصولات اینترنتی بسیاری محسوب می شود. صفحه خانگی Yandex.ru محبوب‌ترین وب سایت در روسیه به شمار می رود. یاندکس، 60 درصد از سهم بازار موتورهای جستجو را در روسیه به خود اختصاص داده است. این موتور جستجو چهارمین موتور جستجوی بزرگ در جهان است به طوری که روزانه 150 میلیون جستجو در آن صورت می گیرد و براساس آمار فوریه 2013 روزانه، یاندکس 50.5 میلیون کاربر دارد. این موتور جستجو همچنین حضور گسترده ای در اکراین و قزاقستان دارد و حدود یک سوم از تمام نتایج جستجو در این بازرها و 43 درصد از نتایج جستجو در بلاروس را به خود اختصاص داده است.
ژاپن و موتورهای جستجوی بومی
ژاپن یک بازار مهم اینترنتی است، این بازار مهم دارای سهم خاص خود از موتورهای جستجوی بومی است. کسب اطلاعات درباره موتورهای جستجوی ژاپنی بسیار چالش برانگیز است چرا که اکثر آنها کاملا به زبان ژاپنی نوشته شده و هیچ گزینه انگلیسی هم ندارد. در این کشور استفاده از یاهو نسبت به گوگل در اولویت قرار دارد.
سایت goo.ne.jp که نام آن هیچ ارتباطی به گوگل ندارد محصولی از آزمایشگاه های NTT تلگلراف و تلفن ژاپن است. برخی از گزارشها سایت Goo را در رده سوم سایتهای محبوب و پربازدید در ژاپن طبقه بندی می کنند.
biglobe.co.jpاز دیگر پورتالهای جستجوی مهم در میان سایتهای ژاپنی است. در حقیقت این سایت دارای برد وسیعی از اطلاعات و خدمات است.
sagool.jp، یک موتور جستجوی نیز است که در حقیقت نوآوری آزمایشگاه تیم لب در ژاپن است. این سایت تبلیغ کننده یک الگوریتم منحصر به فرد در جستجو بوده که نتایج را بر پایه علایق کاربر ارائه می کند.
jword.jp به عنوان یک موتور جستجو و پورتال خدماتی چون یاهو یا sagool.jp، search.interconnect.co.jp موتور جستجویی شبیه به گوگل از دیگر موتورهای جستجوی بومی ژاپن هستند که در دسترس کاربر ژاپنی قرار گرفته است.
موتورجستجوگر هندی
Guruji.comموتور جستجوی هندی است که هدف خود را ارائه نتایج جستجوی بهتر برحسب اطلاعات صفحات هندی تعیین کرده است. این سایت همچنین ارائه کننده مقالات خبری درباره اتفاقات روز و اخباری درباره موضوعات روز و هنر و سرگرمی است.
موتورجستجوگرکره شمالی
Kwangmyongبه معنای باغی که دور آن دیوار کشیده شده نام اینترنت ملی کره شمالی است که در سال 2000 راه اندازی شد، این سرویس دارای مرورگرهای وب، نامه الکترونیکی، گروه خبری و موتور جستجو است. در کره شمالی تعداد معدودی از افراد با مجوز دولتی به اینترنت جهانهی دسترسی دارند. از این رو Kwangmyongتنها شبکه رایانه ای در دسترس عموم بوده و استفاده از آن برای عموم مردم رایگان است.
Daum.netپورتال کره ای است که طیف گسترده‌ ای از خدمات و سرویس‌های اینترنتی را ارائه می‌کند، که خدماتی چون سرویس رایگان نامه الکترونیک، تالارهای گفتگوی اینترنتی، انواع خدمات خرید اینترنتی و اخبار روز را در برگرفته و به‌عنوان یکی از پورتال وبهای پربازدید در جهان شناخته می‌ شود.
موتورهای جستجوی آلمانی
سایت abacho.de یک موتور جستجو و پورتالی شبیه یاهو است و این سایت دارای قسمت اخبار، علاقمندها، تالارهای گفتگو و نامه الکترونیکی رایگان است. این موتور جستجو به رغم آلمانی بودن خدمات خود را در کشورهایی چون اسپانیا، سوئیس، فرانسه و اتریش نیز ارائه می کند.
fireball.de موتور جستجوی آلمانی است که قسمت اعظم نتایج خود را تا پیش از تعطیل آلتاویستا از این سایت می گرفت از این رو امکان جستجو به زبان انگلیسی نیز در آن وجود داشت. به رغم برخی موتورهای جستجوی ژاپنی امکان جستجو به زبان آلمانی و انگلیسی را فراهم کرده است.
علاوه بر این موتورهای جستجوی دیگر چون Sharelook.de که به عنوان یک فهرست راهنما با 100 هزار مدخل کار می کند، Suche.freenet.de که پورتال اطلاعاتی شبیه به یاهو به زبان آلمانی است و Web.de از دیگر موتورهای جستجوی بومی در آلمان هستند. این کشور علاوه بر این به موتورهای جستجوی جهانی دسترسی محلی دارد که در آن میان می توان به Google.de، Lycos.de، Yahoo.de اشاره کرد.
جدول 2-1-مهمترین موتورهای جستجوی بومی
نام کشور موتور جستجو
چین Baidu.com
روسیه Yandex.ru
هند Guruji.com
ژاپن goo.ne.jp
کره جنوبی Daum.net
کره شمالی Kwangmyong
(اینترنت ملی دارای موتور جستجوی ملی)
اسپانیا Abacho.es
آلمان abacho.de
مکزیک mexicoweb.com.mx
جمهوری چک Seznam.cz
آفریقای جنوبی ananzi.co.za
موتور جستجوگر یوز ایرانی
یوز یک موتور جستجوی وب ایرانی می‌باشد که طراحی و تولید آن در اواخر سال ۱۳۸۸ با حمایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران آغاز شد. این جستجوگر در بهمن ۱۳۹۳ با حضور وزیر ارتباطات ایران افتتاح شده بودکه بعدها غیر فعال شد.
موتور جست‌وجوی بومی یوز که بیش از ۶ سال عمر دارد و هزینه‌های چند میلیارد تومانی برای ساخت و توسعه آن انجام شده‌بود، مدتی از کار افتاده و نتایجی به کاربران نشان نمی‌دهد. اما از ۱۰ خرداد ۱۴۰۰ وبگاه این موتور جست‌وجو به‌طور کلی باز نمی‌شود و کاربران نمی‌توانند حتی صفحه اولیه آن را مشاهده کنند.
اگر در روزهای اخیر به آدرس موتور جست‌وجوی بومی یوز سر بزنید با هیچ تصویری مواجه نمی‌شوید و خطای ۵۰۲ به نمایش در می‌آید. به نظر می‌رسد این موتور جست‌وجوی بومی بعد از هفت سال بازنشسته شده و قرار نیست سرویسی به کاربران ارائه کند و به طبع تمام سرمایه‌های میلیاردی خرج‌شده برای این پروژه به هدر رفت
سایر موتورهای جستجوگر ایرانی
«پارسی جو»،«سلام» و»جستجو»سایر موتورهای جستجوگر ایرانی هست که ناشناخته بوده و با استقبال چندانی از جانب کاربران ایرانی مواجه نشده است.
دکتر حسن ضیائی جباری
دکترای مدیریت رسانه