تبریز، شهر شگفتی‌هاست و چرخ تاریخ انگار در این شهر در هر کوچه و خیابانی خودنمایی می‌کند. از کوچه‌های تنگ و باریکی که در انتها به خانه‌ای قجری می‌رسد گرفته تا موزه‌های بی شمار که بی نهایتی از زیبایی و پیوند با گذشته در خود جای داده است.
با تمام اینها ولی نقطه ثقل این شگفتی‌ها جایی در دل شهر نهفته است. بین آجرهای عمارت ساعت. بنایی بلند بالا با معماری حیرت انگیز. با پله هایی که رد پای هزاران هزار تن روی آنها جا خوش کرده است و سنگ های ستبری که روایت گر روزهای خوشی و غم این دیار است.
سنگ‌هایی از جنس اسپراخون که نام محلی در نزدیکی تبریز بوده و از معدنی به همین نام ساخته شده و بعد سنگ ها کنار یکدیگر چیده شده و کاخ با شکوه را شکل داده‌اند.
ساختمان دهه ها پیش و به عبارتی در سال 1314 زمانی که ارفع الملک جلیلی والی تبریز بود ساخته شد. این بنای باشکوه یکی از شاهکارهای هنری به سبک معماری آلمانی است در مرکز این شهر تاریخی گسترده و نوای ساعت زنگدار برج، طنین حیات بخش جریان زندگی است.
کار احداث عمارت شهرداری تبریز در زمان صدارت شهردار وقت حاج ارفع‌الملک جلیلی و با نظارت مهندسان آلمانی در محل گورستان مخروبه و متروکه محله نوبر(مقصودیه) آغاز شده است.
نکته جالب و قابل توجه اینکه، شهرداری تبریز نخستین نهاد شهرداری در سطح شهر تبریز است که در اوایل تأسیس با عنوان «بلدیه» شناخته می‌شد. این بنا به‌ دلیل وجود ساعت در بالاترین نقطه برج در میان مردم به ساختمان ساعت (ساعات قاباغی) نیز شهرت دارد.
بنای U شکل عمارت شهرداری در سه طبقه با زیربنای ۶۵۰۰ مترمربع احداث و نمای خارجی آن از سنگ تراشیده‌ شده‌ است. نقشه هوائی عمارت شبیه به‌ طرح یک عقاب در حال پرواز است که با نمونه ساختمان‌های کشور آلمان، قبل از جنگ جهانی دوم مطابقت دارد.
هر چند صدای پر تحکم ساعت هر روز بارها از این عمارت به گوش می رسد ولی انگار کمتر کسی از تاریخچه و ساز و کار آن اطلاع دارد. ساعت عمارت شهرداری تبریز ساخت کارخانه Gillett & Johnston کریدون انگلستان است و تنها ۲عدد از این موتور در جهان موجود است. یکی برج مشهور بیگ بن لندن و دومی برج ساعت تبریز!
کارخانه سازنده ناقوس‌های ساعت‌ در جنگ جهانی دوم بمباران شد و در حقیقت تولید این گونه ناقوس‌ها متوقف شده است. در واقع تنها مشابه و جفت دوقلوی برج ساعت تبریز، برج مشهور ساعت لندن است.
این ساعت قدیمی که دارای چهار زنگ است، سه روز یک بار کوک می شود و یکی از این زنگها در جریان جنگ جهانی دوم و حمله روس‌ها بر اثر اصابت گلوله شکسته و ریتم و آهنگ زنگها بهم خورده است.
سالهاست کوک ساعت تبریز جایی در مرکز شهر ر انجام می‌شود و اگر جایی در حوالی مرکز شهر پرسه بزنی با صدای ناقوس وار صدای ساعت سر می چرخانی تا پی صدا را بگیری و دوباره و دوباره مغلوب قدرت نمایی تاریخ شوی. قدرتی که نه تنها در محلات نوبر و مقصودیه و سرخاب و چرنداب، که این بار در قلب شهر خود را به هر رهگذری نشان می‌دهد.
از صدای تیک و تاک و دانگ و دانگ ساعت این عمارت کهنسال که بگذریم حالا اینجا تبدیل به یکی از مهمترین نقاط گردشگری تبریز شده است. گذر سنگفرش شده و زیبای مقصودیه تبریز در ابتدای ورودی خود هر مسافری را به عمارت ساعت یا کاخ شهرداری دعوت می کند.
محوطه ای با حیاط پر دار و درخت و حوضی بزرگ در میان درختچه ها و گلهای رنگین. چه از پله های عمارت بالا بروید و چه پایین، در هر صورت به تالارهایی می رسید که گنجینه ای از تبریز قدیم را بین ویترین های شیشه ای جای داده است.
در موزه کاخ شهرداری تالارهایی مربوط به چاپ و نشر، تالار دفاع مقدس،فرش، هنرهای معاصر،خط و خوشنویسی، تالار حکمت و… تعبیه شده است.
بی شک یکی از جذابترین و زیباترین این تالارها مربوط به تالار فرش آن است، در این بخش گنجینه‌ای ارزشمند و شاخص از فرشهایی با قدمت 110 سال به معرض نمایش گذاشته شده است. 12 تخته از این فرشهای منحصر به فرد از زمان تاسیس شهرداری تبریز به دستور شهردار وقت؛ ارفع الملک جلیلی در سال 1320 بافته شده و به اتمام رسیده است.
حالا در روزهای ابری و کمتر آفتابی نوروز این عمارت میزبان گردشگران و مسافرانی است که در کنار شکوه و عظمت بنا کلاه از سر بر می دارند و با حیرت به بنایی خیره می شوند که روزگاران سخت و پر تلاطم را از سر گذرانده است.
روزگاری که آلودگی صوتی واژه ای ناشناخته بود و در غیاب صدای گوشخراش بوق اتومبیل ها و ساخت و سازهای شهری، نوای ساعت تا محلات دورتر شهر هم به گوش می رسید.
پایان پیام/