غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، امروز در نشست «همگرایی در اقتصاد دیجیتال؛ از سنجش تا ارزیابی آثار» اظهار کرد: بر اساس قانون برنامه هفتم، مرکز آمار ایران مکلف شد سهم اقتصاد دیجیتال را اندازه‌گیری کند و از زمان ابلاغ این تکلیف، کارگروهی با مشارکت مرکز آمار، پژوهشکده آمار، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، دانشگاه‌ها، دستگاه‌های مختلف و فعالان این حوزه تشکیل شد.
وی افزود: در گام نخست، تدوین نظام‌نامه سنجش اقتصاد دیجیتال در دستور کار قرار گرفت و تلاش شد این نظام‌نامه از نظر علمی مبتنی بر آخرین یافته‌ها، مورد اجماع مجموعه‌های مرتبط و قابل استفاده برای سنجش اقتصاد دیجیتال در سطوح مختلف باشد.
گودرزی با اشاره به مشارکت دستگاه‌ها و تشکل‌های مختلف در این فرایند گفت: پس از بررسی و تأیید نظام‌نامه، مرحله سنجش آغاز شد و مرکز آمار برای این منظور از داده‌های ثبتی دستگاه‌ها، اتحادیه‌ها و تشکل‌های مرتبط استفاده کرد.
رئیس مرکز آمار ایران ادامه داد: در مرحله بعد و بر اساس طرحی که در شورای راهبری نظام آمار و کارگروه روش‌شناسی آن به تصویب رسید، یک طرح آماری در سال گذشته در سراسر کشور اجرا شد.
وی با اشاره به ابعاد این طرح آماری گفت: بیش از ۹ هزار نمونه در تمامی استان‌های کشور انتخاب شد و بیش از ۱۰۰ مأمور آمارگیر مرکز آمار ایران با مراجعه به نمونه‌های تعیین‌شده در لایه‌های مختلف، اطلاعات مورد نیاز را جمع‌آوری کردند.
گودرزی با بیان اینکه فرایند اعتبارسنجی نتایج نیز انجام شده است، گفت: بر اساس محاسبات انجام‌شده، سهم اقتصاد دیجیتال از ۵.۴ درصد در سال ۱۴۰۲ به ۷.۱ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است.
گودرزی همچنین اعلام کرد که سهم اقتصاد دیجیتال در سال ۱۴۰۴ نیز در ماه‌های آینده اعلام خواهد شد.
وی همچنین گفت: در میان استان‌های کشور، تهران، اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و البرز بالاترین سهم اقتصاد دیجیتال را به خود اختصاص داده‌اند.
رئیس مرکز آمار ایران تأکید کرد: گزارش تفصیلی این سنجش پس از نهایی شدن و با توافق مجموعه‌های مرتبط منتشر خواهد شد.
گودرزی گفت: تجربه انجام این کار نشان داد که اگر دستگاه‌ها و مجموعه‌های مرتبط با یکدیگر همکاری کنند، می‌توان آمار را با دقت بیشتری تولید کرد. در همین راستا، یک کمیته مشترک میان مجموعه‌های مرتبط تشکیل شد و در جلسات متعدد، ابتدا درباره تعاریف و مبانی سنجش به یک توافق مشترک رسیدیم.
وی افزود: پس از یکسان‌سازی تعاریف، روش سنجش اقتصاد دیجیتال در لایه‌های مختلف بررسی و نهایی شد و در ادامه، جلسات با بازیگران بخش دولتی و خصوصی ادامه پیدا کرد تا درباره شیوه انجام کار به یک وفاق برسیم و سپس وارد مرحله سنجش شویم.
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به استفاده از داده‌های ثبتی در این طرح گفت: مبنای کار ما داده‌های ثبتی بود. ثبت‌های اداری که در بخش دولتی و خصوصی ایجاد می‌شوند، یک ثروت ملی محسوب می‌شوند و در این طرح تلاش شد با اشتراک‌گذاری این داده‌ها، دقت آمار تولیدشده افزایش پیدا کند.
گودرزی ادامه داد: البته در کنار داده‌های ثبتی، پیمایش میدانی نیز انجام شد. حجم نمونه، نحوه توزیع نمونه‌ها در استان‌ها و جزئیات پیمایش در کارگروه روش‌شناسی بررسی و طرح در سراسر کشور اجرا شد.
وی گفت: همکاران مرکز آمار در شرایط دشوار توانستند اطلاعات مورد نیاز را از سراسر کشور جمع‌آوری و برای تحلیل در اختیار مجموعه مربوط قرار دهند. بنابراین، داده‌های پیمایشی در کنار داده‌های ثبتی قرار گرفت و در نهایت محاسبات سهم اقتصاد دیجیتال بر اساس این دو منبع انجام شد.
گودرزی تأکید کرد: وظیفه مرکز آمار تولید آمار دقیق و ارائه آن به سیاستگذاران است و ورود به تحلیل علل و آثار این ارقام در حوزه وظایف سیاستگذاران و دستگاه‌های متولی قرار می‌گیرد.
رئیس مرکز آمار ایران همچنین از انتشار گزارش تفصیلی سنجش سهم اقتصاد دیجیتال خبر داد و گفت: این گزارش ظرف ساعات آینده در درگاه مرکز آمار ایران منتشر می‌شود و جزئیات آن می‌تواند برای پژوهشگران و فعالان این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: مهم‌تر از خود عدد، مسیری است که برای سنجش سهم اقتصاد دیجیتال ایجاد شده و می‌توان دامنه آن را در آینده توسعه داد و حوزه‌های بیشتری را به آن اضافه کرد.
تلاش برای کاهش فاصله زمانی انتشار آمار اقتصاد دیجیتال
گودرزی در پاسخ به پرسشی درباره فاصله زمانی میان سال مرجع و زمان انتشار آمار اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: بخشی از زمان تولید آمار به زمان آماده‌شدن داده‌های مورد نیاز در دستگاه‌ها و مجموعه‌های دیگر مربوط می‌شود.
وی توضیح داد: برای مثال، بخشی از اطلاعات مورد نیاز برای سنجش اقتصاد دیجیتال مربوط به صورت‌های مالی فعالان این حوزه است و صورت‌های مالی یک سال معمولاً در سال بعد و پس از طی فرایندهای مربوط نهایی می‌شود؛ بنابراین مرکز آمار پس از دریافت این داده‌ها می‌تواند محاسبات خود را انجام دهد.
رئیس مرکز آمار ایران گفت: با همکاری وزارت ارتباطات و بخش خصوصی تلاش می‌کنیم داده‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن در اختیار مرکز آمار قرار گیرد تا فاصله زمانی تولید و انتشار آمار کاهش پیدا کند.
گودرزی با اشاره به همکاری وزارت ارتباطات در این زمینه افزود: وزیر ارتباطات و معاونان این وزارتخانه در تأمین داده‌های مورد نیاز همکاری کردند و بخشی از اطلاعات حتی زودتر از زمان پیش‌بینی‌شده در اختیار مرکز آمار قرار گرفت.
وی ادامه داد: با روش‌شناسی تدوین‌شده، انتظار می‌رود سرعت محاسبه در دوره‌های بعد افزایش پیدا کند و داده‌های سال ۱۴۰۵ نیز در سال ۱۴۰۶ و در چارچوب تاریخ انتشار تعیین‌شده، منتشر شود.
رئیس مرکز آمار ایران در عین حال گفت: برای محاسبه سهم اقتصاد دیجیتال روش‌های مختلفی وجود دارد و در حال حاضر با توافق مجموعه‌های مرتبط، یک روش مبنا قرار گرفته است. کارگروه روش‌شناسی می‌تواند در ادامه روش‌های دیگری را نیز بررسی کند که هر کدام الزامات داده‌ای خاص خود را دارند.
گودرزی تأکید کرد: تلاش مرکز آمار این است که پس از این، انتشار آمار اقتصاد دیجیتال بر اساس تاریخ انتشار مشخص و مانند سایر آمارهای رسمی کشور انجام شود.